De Nederlandse Kastelenstudiegroep (KSG) heeft het initiatief genomen een symposium te organiseren met als thema aarden wal(len) rond sommige kastelen. De bedoeling is expertisehouders bij elkaar te brengen om gezamenlijk tot diepere inzichten over dit verschijnsel te komen. Bijgaand treft u het programma aan.

Recent vonden onderzoekers van de Stichting In Arcadië duidelijke aanwijzingen voor een aarden wal rondom Ammersoyen. Deze wal is niet uniek, maar in de studies over Ammersoyen nooit belicht. Van verschillende andere kastelen/ adellijke huizen/buitenplaatsen is een dergelijke wal wel bekend, maar eveneens vaak niet verder onderzocht. 

De vraag die zo’n wal direct oproept betreft de functie daarvan. Is het een restant van de oorspronkelijke middeleeuwse defensieve aanleg? Mogelijk het logische gevolg van het graven van een gracht: de vrijkomende grond moet immers ‘ergens’ naar toe? Of betreft het wellicht een latere (zestiende -eeuwse) aanleg als een vestingwal?

Indien de aarden wal geen primaire militaire functie diende, waartoe was de wal dan aangelegd? Ter bescherming tegen overstroming door een nabije rivier? Als onderdeel van een tuin/parkaanleg om een deel van de tuin te separeren als privéterrein voor de bewoners? Of diende de wal, analoog aan het huis, een symbolisch doel? 

Kortom, dit is een element dat nadere bestudering vanuit meerdere disciplines verdient. De KSG heeft onder auspiciën van de Nederlandse Kastelenstichting en Geldersch Landschap & Kasteelen het initiatief genomen om expertisehouders van dit fenomeen bij elkaar te brengen. Het streven is de presentaties en de conclusies te publiceren in een symposiumbundel in de serie bundels van de Stichting Kastelenstudies Nederland. 

Het kasteel Ammersoyen is voor dit bijzondere congres gratis ter beschikking gesteld door Geldersch Landschap & Kasteelen; tevens biedt zij de koffie aan. Ook de Nederlandse Kastelen Stichting hecht veel belang aan het ontwikkelen van kasteelexpertise en geeft administratieve ondersteuning bij de afhandeling van de aanmeldingen. Zeer gewaardeerd wordt dat zij de netwerkborrel na afloop van de lezingen aanbiedt. De congreskosten ad € 25,- bestaan voornamelijk uit de kosten voor de lunch.

Met vriendelijke groet, namens de KSG,
Jan Kamphuis, Taco Hermans, Jeroen van der Werf, Alois van Doornmalen

kastelenstudiegroep@gmail.com
www.kastelenstudiegroep.nl

Locatie:  Kasteel Ammersoyen, Kasteellaan 1, 5324 JR Ammerzoden
Datum:  zaterdag 29 maart 2025
Kosten:  € 25,-
Tijd: 9.30 - 18.00

Aanmelding

Programma:

09:30 uur            Inloop met koffie, aangeboden door Geldersch Landschap & Kasteelen

10:00 uur            Opening door Jan Kamphuis, voorzitter Nederlandse Kastelenstudiegroep (KSG)

10:05 uur            Welkomstwoord door Michel van Maarseveen, directeur-bestuurder Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK)

10:10 uur            Eerste blok: moderator Alois van Doornmalen, lid KSG 

Het tuinhistorisch onderzoek van het kasteelcomplex Ammersoyen en de vergeten middeleeuwse burchtwal - Peter Verhoeff, Landschapsarchitect bnt & Groen erfgoed specialist; Directeur van Stichting In Arcadië te Amersfoort 

10:35 uur            Wallen en kastelen: een vraagstelling - Ruud Raats, lid KSG 

11:00 uur            Wallen en kastelen. Een historisch-geografisch perspectief - Henk Baas, Hoofd afdeling Landschap RCE

11:25 uur            Met een blik naar buiten: een kwelkade rondom kasteel Hernen: één of tweerichtingsverkeer? - Peter Schut, zelfstandig onderzoeker (Cultuurhistorie Advies in Lagen)

11:50 uur            Het ruimtelijk concept van het corps-de-logis van kasteel Ammersoyen - Edwin Orsel, bouwhistoricus en lid KSG

12:00 uur            lunch in het Koetshuis

12:45 uur            vrije bezichtiging kasteel

13:30 uur            Tweede blok: moderator Jan Kamphuis, lid KSG

Grote donrebussen, yseren slanghen & metalen cartouwen; De ontwikkeling van middeleeuwse buskruitwapens in Nederland, 1340-1550 - Casper J. van Dijk, conservator Nationaal Militair Museum

13:55 uur            Verscholen achter het zand, aarden wallen als verdedigingswerk - Jeroen van der Werf, bouwhistoricus en beheerder van de vesting Naarden bij Monumentenbezit en lid KSG

14:20 uur            Schansen, bolwerken en grachten bij het beleg van Montfoort in 1490 - Hans Mol, bijz. hoogleraar (em.)  middeleeuwse geschiedenis van de Friese landen, te Leiden. 

14:45 uur            koffiepauze, aangeboden door Geldersch Landschap & Kasteelen            

15:15 uur            Derde blok; moderator: Taco Hermans, lid KSG

Middeleeuwse meesterwerken. Het intensieve onderhoud aan grachten en Wallen - Nancy de Jong-Lambregts: stadsarcheoloog van Alkmaar en promovenda aan de Universiteit Tilburg

15:40 uur            Ondergrondse Geheimen: Toegepast Geofysisch Onderzoek naar Wallen en Grachten van Kastelen - Ferry van den Oever: geofysisch specialist bij Saricon.

16:05 uur            De wal bij kasteel Doorwerth - Marieke Knuijt, conservator GLK

16:10 uur            De wallen van Loevestein en de strijd tegen het water - Henk Hovenkamp, archivaris en lid KSG

16:15 uur            De secrete spuij van Vredenburg. Vragen over de functie - Ben Olde Meierink, bouwhistoricus en lid KSG

16:20 uur            Wallenstelsels van kastelen in Overijssel en Utrecht. Een inventarisatie - Ben Olde Meierink, bouwhistoricus en lid KSG

16:25 uur            Eerste bevindingen inventarisatie in Gelderland - Alois van Doornmalen, lid KSG

16:30 uur            Eerste bevindingen inventarisatie in Zuid-Holland - Hans Koot, lid KSG

16:35 uur            Slotdiscussie

17:00 uur            Taco Hermans: aanbieding netwerkborrel namens de Nederlandse Kastelenstichting

18:00 uur            einde

Aanmelding