Nederlandse Kastelenstichting - kenniscentrum voor kasteel en buitenplaatsNederlandse Kastelenstichting - kenniscentrum voor kasteel en buitenplaatsNederlandse Kastelenstichting - kenniscentrum voor kasteel en buitenplaats

Poptaslot Zaterdag 5 oktober

Vandaag brengen we een exclusief bezoek aan het Poptaslot in het Friese Marssum. We bezoeken het Huis, en maken een wandeling door de tuin en het monumentale dorp waar we ook de middeleeuwse kerk bezichtigen. Zeer bijzonder is dat we mogen lunchen en borrelen in het Poptaslot. De laatste bewoner, dr. Popta heeft vastgelegd dat het bestuur één keer per jaar mag dineren in het slot en alleen bij hoge uitzondering gasten. Vandaag mag de NKS haar donateurs dit voorrecht bieden!

Poptaslot
Het Poptaslot, ook Azingastate of Heringastate genoemd, is één van de best bewaarde stinzen van Friesland en is omstreeks 1512 gesticht door het geslacht Heringa, in de vorm van een groot bakstenen huis. In 1603 kwam het in het bezit van het geslacht Van Eysinga, en in 1631 werd het ingrijpend verbouwd in renaissancestijl tot haar huidige vorm. Zowel de zandstenen schouw en portaal met beelden in de zaal als de fraai gedecoreerde keeftkast getuigen van de rijkdom die door de Van Eysinga’s werd aangebracht in het huis. In 1687 werd het gekocht door Dr. Henricus Popta en gebruikt als zomerverblijf. Na zijn dood in 1712 werd bij testament het Poptaslot nagelaten aan het door hem opgerichte Poptagasthuis, een rusthuis voor armlastige vrouwen. Het huis mocht het nooit meer bewoond worden en werd bestemd als regentenkamer van het gasthuis.
Begin 1900 werd het Poptaslot gerestaureerd. Het huis is nog gemeubileerd en ingericht in 17e- en 18e-eeuwse stijl ten tijde van bewoning door Henricus Popta.Het hoofdgebouw heeft twee peer- of ui-vormige torens en is gebouwd in een L-vorm. Het bevat een aantal voogdenkamers, zalen en huishoudelijke vertrekken. Op de bovenste verdieping bevinden zich twee fraai bewerkte bedsteden die dateren van rond 1540, en de werk- en slaapkamer van Popta. Er is een replica van een lampetkan en schotel van het Poptazilver. Het voorplein van de state heeft een poortgebouw met bovenvertrek en duivenslag uit 1631 in Hendrik de Keyser-stijl. In de topgevel bevinden zich enkele  wapens, waaronder die van Henricus Popta, een zilveren Franse lelie met daarboven twee gouden sterren op een blauw veld.  Het complex is tegenwoordig opengesteld als museum.
Dankzij bijzondere interesse van de voogden is de tuingoed van de Heringastate voortdurend in ontwikkeling geweest. In de 16e eeuw was al sprake van een moestuin met boomgaard. Recentere geschriften vertellen zelfs over de betrokkenheid van befaamde hoveniers. Naast de regelmatige vernieuwing van het ontwerp legden ze zich toe op de kweek van exotische gewassen, zoals de vijgenproductie.
In 1735 werd de tuin ingericht als modelboomgaard. Rond 1840 werden de tuinen van het Poptaslot opnieuw aangelegd in landschapsstijl. De tuin is daarna weer gewijzigd in een geometrische aangelegde tuin.

Wandeling en kerk
De dorpswandeling door Marssum is een aanrader. Een deel van Marssum is een beschermd dorpsgezicht, en telt 11 rijksmonumenten, waaronder het Poptaslot, Poptagasthuis en de Sint Pontianuskerk uit de 12e eeuw. De Romaanse noordmuur van het éénbeukige schip is nog deels van tufsteen. Ook de kerktoren is middeleeuws, maar omstreeks 1848 werd het zadeldak vervangen door een spits. De zuidgevel werd voorzien van spitsboogvensters. De toren heeft twee luidklokken, uit respectievelijk 1472 en 1618. Het orgel met Hoofdwerk en Rugwerk is in 1804 gebouwd. De kerk heeft een fraai en gaaf interieur bestaande uit een preekstoel met achterschot en klankbord, doophek met knopversiering, doopbekken, drie rijk gebeeldhouwde overhuifde herenbanken met knopversiering. De begraafplaats heeft enkele rode Bremerstenen zerken en vele hardstenen gebeeldhouwde zerken, waaronder die van H.P. Popta.

Programma in vogelvlucht
10.45-11.30 uur: Ontvangst met koffie/thee en iets lekkers
11.30-12.15 uur: Wandeling via de overtuin naar het gasthuis
12.30-13.15 uur: Buffetlunch
13.30- 15.00 uur: Rondleiding Huis
15.00-15.30 uur: Bezichtiging Kerk
15.30- 16.00 uur: Wandeling dorp
16.00-16.30 uur: Op eigen gelegenheid wandeling door tuin
16.30-17.30 uur: Borrel met hapjes

Kosten
€ 40,- per persoon

Bereikbaarheid:
Poptaslot: Slotleane 1, 9034 HM Marsum. Auto parkeren aan zijkant van oprijlaan naar Poptaslot.
Openbaar vervoer: NS-station Leeuwarden, bus 71, bushalte Marssum, 4 minuten lopen

 

NKS | Klooster OLV Ter Eem | Daam Fockemalaan 22, 3818 KG Amersfoort | T 033 51 00 577 | E | KvK nr.: 41149488